انواع راهبرد هاي آموزشي
طراحي آزمون عملكردي
طراحی صحیح یک آزمون عملکردی توسط معلم، باید دارای مراحل زیر باشد:
1. تعریف هدف آموزشی مورد نظر برای سنجیدن؛ در زمینه هدف معلم باید به این نکات توجه داشته باشد که اولا دانش پیش نیاز هدف را مشخص کرده باشد، ثانیا هدف مورد نظر در حوزه ی کاربرد و مهارت باشد .
2. فعالیت متناسب با هدف مذکور مشخص شود.
3. مواد و وسایلی که برای اجرای آزمون لازم است تعیین گردد.
۴. روش ارزشیابی از نتیجه و فرایند مشخص شود.
غلبه بر مشكلات رياضي اول
درس ریاضی عموماً برای بچهها مشکل و حتی همراه با ترس و وحشت است. این در حالی است که ریاضی یکی از چند درسی است که در باز کردن ذهن دانشآموز و آموزش چگونه اندیشیدن نقش درجه اول دارد. بسیاری از معلمان فرهیخته که هم به آموزش ریاضی علاقمندند و هم اشتیاق آموختن آن را به بچهها دارند، همواره دنبال راه و روشهایی هستند که این درس را شیرین و فهمیدنی کنند و در واقع بچهها را با ریاضیات آشتی دهند.
مجموعه پرسش هاي علوم اول دبستان
فصل (1) » ما و اطراف ما
1- چيزها را به وسيلهي چه ميبينيم؟ چشم
2- صداها را به وسيلهي چه ميشنويم؟ گوش
3- با چه چيزي بوها را تشخيص ميدهيم؟ بيني
4- با چه چيزي مزهها را تشخيص ميدهيم؟ زبان
5- به كمك چه چيزي لمس ميكنيم؟ پوست بدن
6- چشم چه كمكي به ما ميكند؟ يا چه فايدههايي براي ما دارد؟ با چشم چيزهاي دور و نزديك را ميبينيم. با چشم رنگها را تشخيص ميدهيم. اندازهها را ياد ميگيريم (بزرگي و كوچكي). با چشم چيزهاي زيادي ياد ميگيريم. با چشم چيزها را ميشناسيم.
7- گوش چه كمكي به ما ميكند يا چه فايدههايي براي ما دارد؟ با گوش صداها را ميشنويم. با گوش چيزهاي زيادي ياد ميگيريم. با گوش صداهاي زيادي را ميشناسيم.
8- چيزهاي دور و نزديك را چگونه ميبينيم؟ چيزهاي دور را كوچكتر و چيزهاي نزديك را بزرگتر ميبينيم.
9- چند نوع مزه داريم؟ تلخ ـ ترش ـ شيرين ـ شور
10- قند، نمك، شكر، آب، آبليمو، سركه، چاي هر كدام چه فايدهاي دارند؟
11- لمس كردن چه كمكي به ما ميكند؟ با لمس كردن زبري، صافي، سردي، گرمي، سفتي، نرمي، تر و خشك را ميفهميم.
12- چگونه از گوش خود مواظبت كنيم؟
13- چگونه از چشم خود مواظبت كنيم؟ نزديك تلويزيون ننشينيم، به جوشكاري نگاه نكنيم و در نور شديد از عينك دودي استفاده كنيم و...
14- بدون اينكه وارد آشپزخانه شويم چگونه ميدانيم مادرمان براي نهار يا شام چه غذايي پخته است؟به وسيله ي بو كشيدن
فصل (2) » سالم و قوي شويد.
1- چه كارهايي انجام دهيم كه سالم و قوي باشيم؟ به اندازه بخوريم، به اندازه بخوابيم، ورزش كنيم، بهداشت را رعايت كنيم.
2- چه كاري انجام دهيم كه قوي و نيرومند شويم؟ ورزش كنيم
3- معمولاً در روز چند بار غذا ميخوريم؟ 3 بار
4- گروههاي غذايي را نام ببريد؟ گروه نان، گروه گوشت، گروه سبزي، گروه ميوه، گروه شير
5- براي صبحانه بيشتر از كدام گروه غذايي استفاده ميكنيم؟ گروه شير
6- والدين محترم ميتوانند براي هر گروه غذايي مثالهايي آورده و از كودك خود بپرسند. مثلاً ماكاروني جزو كدام گروه غذايي است؟ نان. ماهي چطور؟ گوشت
7- اگر بخواهيم مريض نشويم چه كاري بايد انجام دهيم؟ بهداشت را رعايت كنيم،پرخوري نكنيم، چيزهاي بد و بيارزش نخوريم و...
8- معمولاً كي بايد دستهايمان را بشوييم؟ قبل از غذا
9- اگر بخواهيم مدرسه و كلاسمان تميز باشد بايد چه كار كنيم؟
10- از ميان ورزشهايي كه بدنمان را قوي ميكنند چند نمونه نام ببر؟ كاراته، دو، فوتبال و...
11- آيا هميشه بايد از يك نوع غذا استفاده كنيم؟ خير، چون بدن ما به غذاهاي گوناگون احتياج دارد.
12- انجام چه كارهايي به سلامتي ما كمك ميكند؟ حمام كردن، خوابيدن (استراحت كردن) و...
13- كدام نوبت غذايي خيلي مهم است؟ صبحانه
فصل (3) » جانوران
1- جانوران در كجاها زندگي ميكنند؟ در آب
2- چه جانوراني را ميشناسي كه در آب زندگي ميكنند؟ خرچنگ، ماهي، هشت پا، ستاره دريايي و...
3- چه جانوراني را ميشناسي كه در خشكي زندگي ميكنند؟ بُز، پلنگ، گاو و...
4- چه جانوراني را ميشناسي كه هم در خشكي و هم در آب زندگي ميكنند؟ لاكپشت، قورباغه، اردك، غاز و...
5- جانوران چه چيزهايي ميخورند؟ بعضي گياه، بعضي گوشت، يعضي هم گوشت و هم گياه
6- جانوراني كه گوشت ميخورند چه نام دارند؟ گوشت خوار
7- جانوراني كه گياه ميخورند چه نام دارند؟ گياه خوار- چند جانور گوشت خوار را نام ببر؟ گرگ، سگ و...
9- چند جانور را نام ببر كه گياه ميخورند؟ گاو، بُز و...
10- انسان چه چيزي ميخورد؟ همه چيز
11- جانوران چگونه حركت ميكنند؟ بعضي ميدوند، بعضي شنا ميكنند، بعضي ميخزند، بعضي پرواز ميكنند، بعضي ميجهند
12- خرگوش، ماهي، اسب، مار، كلاغ، چگونه حركت ميكنند؟
13- چرا جانوران حركت ميكنند؟ براي فرار از خطر، براي پيدا كردن غذا
14- چرا جانوران لانه ميسازند؟ براي نگهداري از جوجههايشان
15- چرا جانوران مهاجرت ميكنند؟ چون در آن منطقه غذا كم شده است، چون هوا سرد شده است.
16- از جانوران چه استفادههايي ميكنيم؟ براي تهيه پوشاك، خوراك، سواري، باربري، تهيه چرم، تهيه فرش.
17- از هر كدام از جانوران زير چه استفادههايي ميشود؟ «بُز، گاو، گوسفند، اسب، ماهي، مرغ، شتر»
18- گرگ، گوسفند، مارآبي، ماهي چه ميخورند؟ در كجا زندگي ميكنند؟ چگونه حركت ميكنند؟
فصل (4) » گياهان
1- قسمتهاي اصلي يك گياه ر ا نام ببريد؟ ريشه، ساقه، برگ، گل
2- چند نوع گياه را نام ببريد؟ درخت، علف، سبزي و...
3- كدام قسمت گياه به ميوه تبديل ميشود؟ گل
4- دانه در كدام قسمت گياه است؟ داخل ميوه
5- ريشه گياهان چگونه هستند؟ بعضي راست، بعضي افشان، بعضي خوراكي هستند مثل چغندر، شلغم، تربچه و...
6- ريشه براي گياه چه فايدههاي دارد؟ آب و مواد غذايي خاك را به گياه ميرساند، گياه را در خاك نگه ميدارد.
7- ساقه چه فايدهاي براي گياه دارد؟ آب را به برگ و شاخه ميرسند.
8- آيا ساقه گياهان مثل هم هستند؟ خير، بعضي كلفت هستند، بعضي قوي، بعضي نازك
9- از ساقه گياهان (درخت) چه استفادهاي دارد؟ خوراك حيوانات، ساختن خانه، كمد، ميز و...
10- از گياهان چه استفادهاي ميكنيم؟ ساختن خانه، روغن، پوشاك (پنبه)، خوراك، رنگ، دارو و...
11- گياهي نام ببر كه ساقه خوراكي دارد؟ ريواس
12- گياهي نام ببر كه برگ خوراكي دارند؟ سبزي و برگ و چغندر
13- چه درختي ميشناسي كه برگهاي آن هميشه سبز است؟ كاج
14- روغن، لباس، كمد، رنگ، دارو از كدام گياه تهيه ميشود؟ آفتابگردان، پنبه، درخت، گل، ريشه
15- از كدام قسمت اين گياهان استفاده ميكنيم؟ هويج (ريشه)، كرفس (ساقه و برگ)، درخت (ميوه و ساقه)
16- برگ گياهان چگونهاند؟ بعضي لبهدار، بعضي صاف، بزرگ، كوچك، رنگي، پنجهاي، دراز
17- ميوهاي نام ببر كه بيشترين دانه را دارد؟ خربزه
18- ميوهاي نام ببر كه كمترين دانه را دارد؟ آلوزرد
19- چند ميوه درختي را نام ببرد؟ گردو، آلو، سيب، گلابي و...
20- فايده يك درخت را بگو؟ سايه درخت، ميوه درخت، ساقه درخت، (كاغذ سازي)، سوختن (آتش) ...
فصل (5) » گرما
1- گرما چه استفادهاي براي ما دارد؟ گرم كردن منزل، آشپزي، گرم كردن آب (حمام) و...
2- آيا همه جا به يك اندازه گرم است با يك آزمايش بگو؟ گذاشتن قطعههاي يخ در قسمتهاي منزل و آب شدن آن
3- در زمستان كدام قسمت مدرسه گرم و كدام قسمت سرد است؟ كلاس گرم و حياط سرد است
4- چيزهاي تيره زودتر گرم ميشوند، چيزهاي روشن؟ ديرتر
5- در زمستان چه رنگ لباسي بپوشيم؟ تيره
6- در تابستان چه رنگ لباسي را انتخا كنيم؟ روشن
7- شما خانه خود را چگونه گرم ميكنيد؟
8- چه چيزهايي به ما گرما ميدهند؟ نفت، گاز، چوب
9- زمين چگونه گرم ميشود؟ با استفاده از خورشيد
10- چيزي نام ببر كه فقط نور دارد؟ چراغ قوه
11- چيزي نام ببر كه فقط گرما دارد؟ بخاري، اتو
12- چيزي نام ببر كه هم گرما دارد و هم نور؟ خورشيد، لامپ، شمع
13- چه كار كنيم كه گرماي خانه و كلاسمان به هدر نرود؟
14- گرما را به وسيله كدام قسمت بدن لمس ميكنيم؟ پوست
15- از آتش چه استفادهاي ميكنيم؟ پختن نان، غذا و...
فصل (6) » حركت
1- چه چيزهايي ميشناسي كه حركت ميكنند؟ ماشين، قطار و...
2- چه چيزهاي ميشناسي كه حركت نميكنند؟ كوه، درخت و...
3- حركت در جاي صاف آسانتر است يا جاهاي ناصاف؟
4- ماشين در جاده آسفالت راحتتر حركت ميكند يا جاده خاكي؟
5- حركت چيز سنگين راحتتر است يا چيز سبك؟
6- چه كار كنيم كه حركت يك چيز را آسانتر كنيم؟ (با يك آزمايش)
7- حركت با چرخ راحتتر است يا بدون چرخ
8- وسيلهاي نام ببر كه يك چرخ، دو چرخ، سه چرخ، چهار چرخ دارد؟ فرغون يك چرخ، دوچرخه، دو چرخ، گاري سه چرخ و ماشين چهار چرخ دارند
فصل (7) » آهنربا
1- آهنربا چه چيزهايي را به خود جذب ميكند؟ چيزهاي آهني
2- چه وسايلي ميشناسي كه آهنربا در آنها به كار رفته؟ راديو ضبط، يخچال، بلندگو، ميكروفن، تلويزيون، كيف بعضي از خانمها و...
3- قدرت آهنربا در كدام قسمت آهنربا زيادتر است؟ سرهايش
4- كدام قسمتهاي آهنربا همديگر را ميرانند؟ سرهاي هم رنگ
- خاصيت آهنربا از چه چيزهايي عبور ميكند؟ شيشه، آب، نايلون، كاغذ و...
6- چگونه ميتوان با آهنربا سنجاق را از داخل بطري پر از آب بيرون آوريم؟ با نزديك كردن آهنربا به بطري
7- چه نوع بازيهايي را ميتوان با آهنربا انجام دارد؟
8- آهنربا به چه شكلهايي وجود دارد؟ تخت، نعلي، گرد، چهارگوش و...
9- چگونه ميداني كدام آهنربا قويتر است؟ هر كدام سنجاق بيشتر را بردارد آن يكي قويتر است.
فصل (8) » آب
1- چه ورزشهايي ميشناسي كه با آب انجام ميشود؟ شنا، قايقراني، واترپولو، موجسواري و...
2- آب در كجاها ميتوان پيدا كرد؟ چشمه، كوهستان، رودخانه، چاه، دريا
3- فايدههاي آب را بگو؟ كشاورزي، شستشو، نظافت، آشاميدن، خاموش كردن آتش، رفت و آمد كشتيها، براي جانوران و...
4- از كجا بدانيم كه آب تميز يا كثيف است؟ از روي رنگ، بو، مزه
5- چه طوري از آب استفاده مناسب و درست كنيم؟ با صرفهجويي
6- چه استفادهاي از آب دريا ميكنيم؟ حمل و نقل كشتي
7- آيا ميتوان از آب دريا براي كشاورزي استفاده كنيم؟ خير، چون شور است
8- به گياهان بايد چه آبي بدهيم؟ آب معمولي و تميز
فصل (9) » سنگها
1- سنگها در كجاها پيدا ميشود؟ بيشتر جاها، مثل كوهها، دشتها، جنگلها، درياها و...
2- چند تا از فايدههاي سنگ را بگو؟ براي ساختن خانه، ساختن مجسمه و چيزهاي تزئيني، سنگ فرش خيابانها و پيادهروها، آسفالت، پر كردن ريلهاي قطار، ماسه و...
3- سنگها چه فرقي با هم دارند؟ بعضي نرم هستند، بعضي سخت هستند، از نظر صافي، زبري، رنگ
4- چرا سنگهاي رودخانه صاف هستند؟ چون آب آنها را به هم زده و آنها صاف شدهاند.
5- چه نوع سنگي براي ساختن خانه مناسب است؟ سنگهاي سخت و خوب
6- ماسه چگونه درست ميشود؟ وقتي سنگها به هم ميخورند ريز ريز ميشوند و از خردههاي آن ماسه درست ميشود.
7- سنگ مصنوعي را چگونه درست ميكنند؟ ماسه و سيمان را با هم قاطي ميكنند و بلوك و سيمان به دست ميآيد.
فصل (10) » خاك
1- خاك در كجاها پيدا ميشود؟ در همه جا
2- آيا همه خاكها مثل هم هستد؟ خير، بعضي تيرهاند و بعضي روشن و رنگهاي مختلفي دارند.
3- چه خاكي براي كشاورزي مناسب است؟ خاك تيره
4- از خاك چه استفادههايي ميشود؟ براي ساختن خانه، براي كشاورزي، ساختن وسايل تزئيني، كوزه و...
5- چه جانوراني در خاك زندگي ميكنند؟ مورچه، موش، كرم خاكي، مار و...
6- چرا آجر و كوزه آب به آن بزنيم گِل نميشود؟ چون آن را بعد از درست كردن در داخل كوره قرار دادهاند.
7- گِل چگونه درست ميشود؟ آب را با خاك قاطي كرده و آن را به هم ميزنيم و گِل درست ميشود.
8- در روستاها بيشتر از خاك استفاده ميشود يا در شهرها؟ در روستاها
9- در هنگام استفاده از خاك چه نكات ايمني را بايد رعايت كنيم؟ دست آلوده شده را به چشمانمان نزنيم و...
هدف های دوره ی آمادگی :
1. پرورش دقت شنوایی برای تشخیص صدای نشانه ها « حروف »،بخش های کلمه ها .
2. پرورش دقت بینایی به منظور آماده شدن چشم ها از لحاظ خواندن خط فارسی و تمرین حرکت آن از راست به چپ و از بالا به پایین با کمک تصویر ها و نگاره ها و شناخت رنگهای اصلی و حرکت فلش «نقطه شروع و خاتمه» جهت آمادگی به انجام تکالیف زیر نویس های کتاب بنویسیم.
3. شناخت خصوصیات جسمی ـ عاطفی و روانی کودک «وابستگی به مادر
4. پرورش نیروی گویایی کودک و کشف ضعف آن ها و رفع این نقایض
· از هم وظایف معلم کلاس اوّل ابتدایی در دوره ی یک ماهه آمادگی«در مهر ماه»:
از وظایف معلّم عبارتند از :
1. محیط آموزشی باید محیط گرم ، عاطفی و صمیمانه باشد تا کودک احساس امنیت کند و میل به تحرک و کنجکاوی و یادگیری در او تقویت گردد.
2. شرایط لازم برای به کارگیری توانایی جسمی و روانی کودک ایجاد گردد تا زمینه ی لازم را برای انجام فعالیت های بدنی و ذهنی در جریان آموزشی فراهم نماید .
3. فراهم نمودن شرایطی به منظور تقویت و گسترش رفتارهای مناسب چون درست نشستن و بر خاستن ، مرتب بودن ، به موقع سخن گفتن ، دقت و توجه داشتن و به موقع ساکت بودن و ....
4. گسترش توانایی های لازم برای انجام مسئولیت های فردی و تقویت میل به همکاری با دیگران و نحوه ی استفاده ی صحیح از کتابهای درسی و کمک آموزشی.
5. فراهم کردن شرایط مناسب برای سخن گفتن ، گوش دادن به منظور توسععه توانایی درک و فهم و گنجینه ی لغات از طریق مشاهده تصویر ها و نگاره ها و کارت های آموزشی و صداهای هم آغاز و هم پایان.
6. مشخص کردن نقیصه های بینایی ـ شنوایی و تلاش در جهت بر طرف کردن آن با کمک اولیای کودک.
7. افزایش دقت بینایی و شنوایی و گسترش میدان دید از طریق توجه کردن به تصاویر ها و حرکت چشم از راست به چپ.
8. استفاده از محسوسات و ملموسات با توجه به وضعیت هوش و ذهن کودک .
9. استفاده از وسایل آموزشی به ویژه فیلم های مناسب به منظور توسعه ی درک و فهم و خزانه لغات .
10. تحرک حس کنجکاویی برای خواندن کتابهای درسی و غیر درسی و لذت بردن از آنها .
11. تشویق کودک به خواندن و تفسیر کردن تصویر «تصویر خوانی» تا زمینه لازم برای خواندن علایم قرار دادی «خطّ» برایش آسان گردد.
12. به طور مداوم از دانش آموزان ارزشیابی به عمل آورد ، تا بر اساس یادگیری های قلبی «شناخت شناسی» و مرتبط ساختن برنامه های آتی برای آنان تنظیم گردد.
3) خواندن:«خواندن سوّمین رکن زبان آموزی است»
- در اهمیت خواندن این بس که خداوند متعال به پیامبر عظیم الشان اسلام « ص » توسط حضرت جبرئیل امین سلام ا... می فرماید : اِقراء با سم رَبکَ الذی خَلَق « بخوان به نامِ پروردگارت که ترا خلق کرده است . »
- خواندن مهمترین وسیله آموزش است باید از طریق آموزشِ مستقیم صورت گیرد و خواندن مقدم بر نوشتن است و صد درصد اکتسابی است.
مثال: قرآن خواندن افراد بی سواد.
- دشواریهای عمل خواندن: برای این که کودکان« فراگیران »کلمه ای را بخوانند باید:
1. اولاً شکل کلمه را بشناسد . مثال : آب ، book،
2. ثانیاً خوب تلفّظ کنند.
3. ثالثاً نحوه ی نوشتن کلمه را ببینند.(حرکت فلش)
4. رابعاً معنی و مفهوم آنرا بدانند. (کاربُرد شان را بدانند تا راهبردی کنند)
سئوال : اکثر بچّه ها می خوانند ولی نمی فهمند!
- علل نا آشنا بودن کلمات ، یا مشکل است یا نا آشنا!
یا تلفّظ نا آشناست !
یا معنی و مفهوم نا آشناست!
یا طرز نوشتن را یاد نگرفته و نا آشناست!
یا ترکیبی و تلفیقی از موارد نا آشناست
هدف های دوره ی آمادگی :
1. پرورش دقت شنوایی برای تشخیص صدای نشانه ها « حروف »،بخش های کلمه ها .
2. پرورش دقت بینایی به منظور آماده شدن چشم ها از لحاظ خواندن خط فارسی و تمرین حرکت آن از راست به چپ و از بالا به پایین با کمک تصویر ها و نگاره ها و شناخت رنگهای اصلی و حرکت فلش «نقطه شروع و خاتمه» جهت آمادگی به انجام تکالیف زیر نویس های کتاب بنویسیم.
3. شناخت خصوصیات جسمی ـ عاطفی و روانی کودک «وابستگی به مادر
4. پرورش نیروی گویایی کودک و کشف ضعف آن ها و رفع این نقایض
· از هم وظایف معلم کلاس اوّل ابتدایی در دوره ی یک ماهه آمادگی«در مهر ماه»:
از وظایف معلّم عبارتند از :
1. محیط آموزشی باید محیط گرم ، عاطفی و صمیمانه باشد تا کودک احساس امنیت کند و میل به تحرک و کنجکاوی و یادگیری در او تقویت گردد.
2. شرایط لازم برای به کارگیری توانایی جسمی و روانی کودک ایجاد گردد تا زمینه ی لازم را برای انجام فعالیت های بدنی و ذهنی در جریان آموزشی فراهم نماید .
3. فراهم نمودن شرایطی به منظور تقویت و گسترش رفتارهای مناسب چون درست نشستن و بر خاستن ، مرتب بودن ، به موقع سخن گفتن ، دقت و توجه داشتن و به موقع ساکت بودن و ....
4. گسترش توانایی های لازم برای انجام مسئولیت های فردی و تقویت میل به همکاری با دیگران و نحوه ی استفاده ی صحیح از کتابهای درسی و کمک آموزشی.
5. فراهم کردن شرایط مناسب برای سخن گفتن ، گوش دادن به منظور توسععه توانایی درک و فهم و گنجینه ی لغات از طریق مشاهده تصویر ها و نگاره ها و کارت های آموزشی و صداهای هم آغاز و هم پایان.
6. مشخص کردن نقیصه های بینایی ـ شنوایی و تلاش در جهت بر طرف کردن آن با کمک اولیای کودک.
7. افزایش دقت بینایی و شنوایی و گسترش میدان دید از طریق توجه کردن به تصاویر ها و حرکت چشم از راست به چپ.
8. استفاده از محسوسات و ملموسات با توجه به وضعیت هوش و ذهن کودک .
9. استفاده از وسایل آموزشی به ویژه فیلم های مناسب به منظور توسعه ی درک و فهم و خزانه لغات .
10. تحرک حس کنجکاویی برای خواندن کتابهای درسی و غیر درسی و لذت بردن از آنها .
11. تشویق کودک به خواندن و تفسیر کردن تصویر «تصویر خوانی» تا زمینه لازم برای خواندن علایم قرار دادی «خطّ» برایش آسان گردد.
12. به طور مداوم از دانش آموزان ارزشیابی به عمل آورد ، تا بر اساس یادگیری های قلبی «شناخت شناسی» و مرتبط ساختن برنامه های آتی برای آنان تنظیم گردد.
3) خواندن:«خواندن سوّمین رکن زبان آموزی است»
- در اهمیت خواندن این بس که خداوند متعال به پیامبر عظیم الشان اسلام « ص » توسط حضرت جبرئیل امین سلام ا... می فرماید : اِقراء با سم رَبکَ الذی خَلَق « بخوان به نامِ پروردگارت که ترا خلق کرده است . »
- خواندن مهمترین وسیله آموزش است باید از طریق آموزشِ مستقیم صورت گیرد و خواندن مقدم بر نوشتن است و صد درصد اکتسابی است.
مثال: قرآن خواندن افراد بی سواد.
- دشواریهای عمل خواندن: برای این که کودکان« فراگیران »کلمه ای را بخوانند باید:
1. اولاً شکل کلمه را بشناسد . مثال : آب ، book،
2. ثانیاً خوب تلفّظ کنند.
3. ثالثاً نحوه ی نوشتن کلمه را ببینند.(حرکت فلش)
4. رابعاً معنی و مفهوم آنرا بدانند. (کاربُرد شان را بدانند تا راهبردی کنند)
سئوال : اکثر بچّه ها می خوانند ولی نمی فهمند!
- علل نا آشنا بودن کلمات ، یا مشکل است یا نا آشنا!
یا تلفّظ نا آشناست !
یا معنی و مفهوم نا آشناست!
یا طرز نوشتن را یاد نگرفته و نا آشناست!
یا ترکیبی و تلفیقی از موارد نا آشناست
بايد گفت در روش هاي تدريس قديمي و قبل از كتاب هاي بخوانيم و بنويسيم فارسي ،روش تدريس حروف الفبا به اين صورت بود كه ابتدا نشانه تدريس مي شد وبعد كلمه اي كه با حروف مورد نظر نوشته شده بود به دانش آموز با روش بخش كردن و صدا كشي آموزش داده مي شد. به طور مثال اگر دانش آموز فقط حروف " آ ا " و "ب " را خوانده بود ،فقط مي توانست كلمه هاي آب و بابا را كه با اين حروف نوشته مي شوند را بخواند و بنويسد.
اما در روش تدريس فعلي ابتدا كلمه هايي كه در آن ها حروف مورد نظر به كار رفته به دانش آموز نشان داده مي شود و بعد خود دانش آموز به طور فعال ، نشانه ي مورد نظر را در كلمه پيدا كرده و به او آموزش داده خواهد شد . به طور مثال براي تدريس نشانه ي "آ ا " اين جمله ها آمده است و نشانه ي مورد نظر با رنگ ديگر نوشته شده است . آب آبي دريا آبي ..... نشانه ي مورد نظر ما به شكل هايي كه در زبان فارسي وجود دارد در كلمه ها آمده است و بچه ها بايد با تلفظ و تكرار كلمه و راهنمايي آموزگار آن ها را پيدا كرده و بدانند صداي " آ " چند شكل دارد . مواردي هست كه درخواست مي كنم به آن ها توجه كنيد :
1- قبل از شروع تدريس ،شكل هايي كه مربوط به اين نشانه است را به صورت پازل آماده كنيد .
2- حتما بچه ها را به صورت گروهي تقسيم بندي كنيد كه در كلاس اول هر چه تعدادشان كمتر باشد ،مثلا دو يا سه نفري ،بهتر است .
3- پازل ها را بين بچه ها تقسيم كنيد و آن ها را راهنمايي كنيد تا بتوانند شكل مورد نظر را آماده كنند.
4- حالا از آن ها بخواهيد در مورد شكلي كه به دست آورده اند با يكديگر مشورت كنند.
5- يك نفر از هر گروه گفته هايي كه بين اعضاي هر گروه رد و بدل شده را براي بچه هاي ديگر كلاس بازگو نمايد.
6- كلمات كليدي را به خاطر بسپاريد و سعي كنيد كه اين كلمات حتما توسط بچه ها گفته شود . مثلا :" بگو عزيزم ، در شكل چه چيزهايي به رنگ آبي مي بيني ؟ " جواب خواهد داد : " دريا و ..."
7- هم پايان و هم آغاز بودن يك جفت كلمه را در نگاره ها با بچه ها تمرين كرده ايد و الان مي توانيد در اين مورد هم از آن ها سؤال كنيد كه چه كلماتي شنيديد كه هم پايان و هم آغاز هستند .مثل بابا و دريا كه هم پايان هستند و روي صداي آخر تأكيد نماييد ويا آب و آبي هم آغاز هستند و روي صداي اول تأكيد نماييد .تفاوت نگاره ها با نشان ها در اين است كه شما بايد به هنگام تأكيد صداي مورد نظر به شكل آن هم اشاره كنيد.
8- اصلا لذت اكتشاف را از كودكان نگيريد .فورا اشاره نكنيد كه "آ" دو شكل دارد و بعد آن را معرفي كنيد .بلكه با نشان دادن كارت تصاويرو معرفي شكل مورد نظر ،آن ها را به اين موضوع متمركز نماييد كه ببينند ،نشانه ي مورد نظر به چه اشكالي نوشته شده است .مثال :
- " بچه ها ! به كلمه ي " آب " توجه كنيد و بگوييد در اول اين كلمه چه صدايي را بيان مي كنيد ؟"
جواب : " آ " ....
- خب ! خوب به شكل صداي اول نگاه كنيد و شكلش را به خاطر بسپاريد .
- حالا به من بگوييد در كلمه ي دريا در آخر آن چه صدايي را بيان مي كنيد ؟
- صداي " ا " ...
- ببينيد در اين جا صداي " آ " به چه شكلي آمده است ؟ وقتي در اول كلمه آمده يك شكل دارد و وقتي در آخر و وسط كلمه آمده شكلي ديگر دارد . مي توانيد به من بگوييد شما در كلمه ها صداي " آ " را به چند شكل ديديد ؟
- بجه ها خودشان با دقت و جست و جو جواب خوهند داد :به دو شكل ... اگر در دفعه هاي اول موفق نشديد ، باز هم جواب را خودتان نگوييد با راهنمايي كردن بچه ها سعي كنيد خودشان به جواب برسند .
حالا نوبت شماست كه اين دو شكل را پاي تابلو نوشته و با زبان كودكانه و شعر آن ها را به بچه ها معرفي كنيد .....آ آ چند شكل داره ؟ - دو شكل داره ، دو شكل داره . با اشاره به " آ" اول ....... – به اين ميگن " آ " اول ...كجا مياد ؟ اول مياد هميشه به غير از اين نميشه ، تو جدول الفبا هر كي به جاي خويشه و الي آخر .
9- حتما كتاب بنويسيم در كلاس و حضور خودتان توسط بچه ها انجام شود . به نحوه ي نوشتن بچه ها دقت كنيد و اشكالاتشات را به آن ها بگوييد .وقتي تمرين بنويسيم در خانه انجام مي شود شما به اشتباهات دانش آموز پي نخواهيد برد .
10- وقتي مي بينيد كه بچه ها چه قدر تشنه ي آموختن هستند و چگونه توانستيد ، ابتداي خواندن و نوشتن را به آن ها بياموزيد ، اصلاًخسته نخواهيد بود و از آموختن لذت خواهيد برد . موفق باشيد.
همانطور که استحضار دارید کتاب ریاضی پایه اول ابتدایی کلا تغییر پیدا کرده و نگارش جدید اون ، در سال تحصیلی حاضر ( ۹۱ - ۱۳۹۰) در کل کشور و مدارس ایرانی خارج کشور اجرا می شود .
کتاب حاضر با توجه به حجم بسیار زیاد و محتوایی که دارد ( محتوای برخی از آن ها مربوط به پایه دوم و سوم ابتدایی می گردد ) مطمئنا برای معلمین پایه اول ، دانش آموزان و خانواده ها مشکلاتی را ایجاد نموده و می نماید .
شاید در دوره ای که این کتاب به صورت آزمایشی در برخی از مدارس کشور تدریس می شده است ( البته نمی دانم که واقعا به صورت آزمایشی اجرا شده یا نه ) ، مجریان طرح بنا به دلایلی به طور صد در صد مطالب و محتوای کتاب را تایید کرده باشند اما اجرای آن در سطح کشور ، بخصوص برای معلمینی که دوره ی ضمن خدمت آن را ندیده باشند مشکلاتی را ایجاد می نماید و معایب کتاب روشن تر می گرد